«Αν μπορούσα να σου μιλήσω, ίσως να είχα προλάβει πολλές βλάβες, αρκετά χαμένα χρήματα και μερικές πολύ επικίνδυνες καταστάσεις.»
Είμαι ο ηλεκτρικός πίνακας του σπιτιού σου. Βρίσκομαι συνήθως πίσω από μια πόρτα που ανοίγεις μόνο όταν πέσει το ρεύμα ή όταν χρειαστεί να κατεβάσεις μια ασφάλεια. Τον υπόλοιπο χρόνο, απλώς υπάρχω. Κι όμως, κάθε δευτερόλεπτο φροντίζω να λειτουργούν τα φώτα, οι πρίζες, ο θερμοσίφωνας, τα κλιματιστικά, ο φούρνος, το ψυγείο και όλες οι ηλεκτρικές συσκευές που χρησιμοποιείς καθημερινά.
Δεν ζητάω πολλά. Ούτε συντήρηση κάθε μήνα, ούτε ακριβά ανταλλακτικά. Ζητάω μόνο να με προσέχεις πριν αναγκαστώ να σου δείξω ότι κάτι δεν πάει καλά.
Αν είχα φωνή, το πρώτο πράγμα που θα σου έλεγα είναι να μην αγνοείς ποτέ μια περίεργη μυρωδιά καμένου. Δεν είναι φυσιολογικό. Δεν φταίει η ζέστη του καλοκαιριού ούτε η αυξημένη χρήση των συσκευών. Κάτι μέσα μου υπερθερμαίνεται και αυτό σημαίνει ότι υπάρχει μια σύνδεση, ένας διακόπτης ή ένα υλικό που χρειάζεται άμεσο έλεγχο. Όσο περισσότερο το αγνοείς, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μιας σοβαρής βλάβης.
Θα σου έλεγα επίσης να σταματήσεις να φορτώνεις συνεχώς την εγκατάσταση. Όταν κατασκευάστηκε το σπίτι σου, ίσως χρειαζόταν να υποστηρίξω μόνο λίγες ηλεκτρικές συσκευές. Σήμερα όμως καλούμαι να εξυπηρετήσω κλιματιστικά, επαγωγικές εστίες, φούρνους, στεγνωτήρια, υπολογιστές, τηλεοράσεις, φορτιστές κινητών, έξυπνες συσκευές και πολλές ακόμη απαιτητικές καταναλώσεις. Οι ανάγκες έχουν αλλάξει, αλλά σε πολλά σπίτια η ηλεκτρολογική εγκατάσταση παραμένει η ίδια εδώ και δεκαετίες.
Κάθε φορά που πέφτει μια ασφάλεια ή το ρελέ, δεν προσπαθώ να σε εκνευρίσω. Στην πραγματικότητα κάνω ακριβώς αυτό για το οποίο κατασκευάστηκα: σε προστατεύω. Προστατεύω την εγκατάσταση, τις ηλεκτρικές συσκευές και κυρίως το σπίτι σου από κάτι που μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα. Αν συνεχίζω να πέφτω, δεν είναι λύση να σηκώνεις απλώς τον διακόπτη και να συνεχίζεις σαν να μη συνέβη τίποτα. Προσπαθώ να σου πω ότι κάπου υπάρχει μια βλάβη που χρειάζεται διάγνωση.
Θα σε παρακαλούσα επίσης να μην αλλάζεις μόνος σου ασφάλειες μεγαλύτερης έντασης επειδή «πέφτουν συχνά». Οι ασφάλειες δεν υπάρχουν για να σε ταλαιπωρούν. Υπάρχουν για να διακόπτουν το ρεύμα όταν αυτό γίνεται επικίνδυνο. Αν τοποθετήσεις λάθος ασφάλεια, μπορεί να αφαιρέσεις τη μοναδική προστασία που έχει η εγκατάσταση απέναντι στην υπερφόρτωση ή το βραχυκύκλωμα.
Θα ήθελα ακόμη να με ανοίγει ένας ηλεκτρολόγος μία φορά τον χρόνο. Όχι επειδή μου αρέσουν οι επισκέψεις, αλλά γιατί πολλές βλάβες δεν φαίνονται εξωτερικά. Μια χαλαρή σύνδεση, ένα σημείο που αρχίζει να υπερθερμαίνεται ή ένας φθαρμένος διακόπτης μπορούν να εντοπιστούν εγκαίρως και να επισκευαστούν πριν προκαλέσουν μεγαλύτερη ζημιά.
Και σε παρακαλώ, μην με κρύβεις πίσω από ντουλάπες, ψυγεία ή βαριά έπιπλα. Σε μια κατάσταση ανάγκης, η πρόσβαση σε εμένα πρέπει να είναι άμεση. Όταν κάθε δευτερόλεπτο μετράει, δεν υπάρχει χρόνος να μετακινούνται έπιπλα για να βρεθεί ο γενικός διακόπτης.
Το μεγαλύτερο λάθος που κάνεις όμως είναι άλλο. Πιστεύεις ότι αφού όλα λειτουργούν, τότε όλα είναι ασφαλή. Δυστυχώς, δεν ισχύει. Οι πιο επικίνδυνες ηλεκτρολογικές βλάβες είναι αυτές που δεν φαίνονται. Μπορεί να κρύβονται πίσω από έναν τοίχο, μέσα σε μια σύνδεση ή στο εσωτερικό ενός διακόπτη, περιμένοντας τη στιγμή που θα εκδηλωθούν.
Αν μπορούσα πραγματικά να σου μιλήσω, ίσως να μην σου έλεγα τίποτα από όλα τα παραπάνω. Ίσως να σου έλεγα μόνο μία φράση:
«Μην περιμένεις να χαλάσω για να με προσέξεις.»
Ο ηλεκτρικός πίνακας δεν είναι απλώς ένα κουτί με διακόπτες. Είναι το κέντρο ελέγχου ολόκληρης της ηλεκτρολογικής εγκατάστασης. Όταν βρίσκεται σε άριστη κατάσταση, το σπίτι λειτουργεί με ασφάλεια και εσύ δεν χρειάζεται να τον σκέφτεσαι ποτέ. Όταν όμως παραμεληθεί, μπορεί να γίνει η αιτία για δαπανηρές βλάβες, καταστροφή συσκευών ή ακόμη και για μια πυρκαγιά.
Ένας προληπτικός έλεγχος από έναν έμπειρο ηλεκτρολόγο διαρκεί λίγη ώρα, αλλά μπορεί να αποτρέψει προβλήματα που θα κοστίσουν χιλιάδες ευρώ. Γιατί στα ηλεκτρολογικά, η πρόληψη είναι πάντα πιο οικονομική και πολύ πιο ασφαλής από την αποκατάσταση.